manaki mu

ehasa ti mandia mu 
aptin aproseksia mu 
kir astinome mi varas 
den fteo ğo o fukaras 

manaki mu, manaki mu 
poni to kefalaki mu 
manaki mu ke vre ke vre 
pu thavris manga san ke me 

eki pu pas mi ksanapas 
to kefalaki su tha fas

Stin ipoga

Re, n apó pi-, re n apó píso̱ sti̱ strató̱na
Varésan ma-, varésan mánka sti̱n ypóga

Baínei nas ba-, baínei nas bátsos me to koúfio
Kai ríchnei mou-, kai ríchnei moúsmoula sto roúfo

Kai katraký-, kai katrakýlise to fési
Mas sví̱nei o na-, mas sví̱nei o nargilés sti̱ mési̱

Kai ton aná-, kai ton anávei i̱ kyría Koúla
Re pou chei tálira kai tsigariés sti̱ zoúla

Geiá sou re Mí̱-, geiá sou re Mí̱tso stravokáni̱
Pou sai mastoú-, pou sai mastoúri ap to ntoumáni

İ manges

Oi mánkes den ypárchoun pia
tous páti̱se to tréno,
me mánkiko salpárane
me nargilé svi̱sméno.

Megálo̱se o baglamás
ki égine san vapóri,
palioí kai̱moí st ampári tou
sto pouthená i̱ pló̱ri̱.

Se laïkí̱ stekótane
o Cháros kai pouliótane,
kai mia griá, kalí̱ griá
tou agorázei dyo kilá.

Oi mánkes den ypárchoun pia...

PEKSE BUZUKİ MU PİSTO (ÇAL BENİM SADIK BUZUKİM)

Zeybek

Spiros Peristeris

Stella Haskil (vokal)

Spiros Peristeris (buzuki ve gitar)

Atina, 1947

Pekse buzuki mu pisto san allote ke tora

Na mu glikanis tin psihi ooo

Tin isterni mu ora

As mirastume ke i dio tis mirasto farmaki

Klapse ke esi opos ki ego ooo

Ya ekinis to meraki

Genç yaşta hayatını kaybeden Yahudi kökenli şarkıcı Stella Haskil’in güzel yorumu ve besteci-maestro Spiros Peristeris’in buzukisi eşliğinde eşi bulunmaz, nefis bir zeybek örneği.

MİA VARKULO THA NAVLOSO (BİR TEKNE TUTACAĞIM)

Emanuil Hrisafakis

Zeybek

Yorgos Kavuras (vokal)

Spiros Peristeris (mandolinobuzuko), gitar ve buzuki

Atina, 1938

Mia varkula tha navloso, Siryani na s’andamoso

Stin akroyalia th’arakso ke tha’rtho na se fonakso (2)

Na se paro sti varkula omorfi Siryanopula

Na su po to pono po’ho yati fos mu den andeho (2)

Den boro horis esena na’se makria apo’mena

Thelo na’se pia mazi mu yati ise’si zoi mu (2)

Pire ekolünün en önemli seslerinden biri olan Yorgos Kavuras keman, santur ve gitarla müzisyenlik hayatına başlamıştır. Sanatçı, farklı ses tonu ve yorumu ile kısa zamanda dönemin önemli bestecilerinin aranılan sesi konumuna gelmiştir. Parçada bir delikanlının bir kayık kiralayıp Siros’lu aşkına gitmesi anlatılıyor.

ÇAKICİS (ÇAKICI)

Zeybek

Roza Eskenazi (vokal)

İstanbul, 1954

Mes tis Smirnis ta vuna ke sta kria ta nera (2)

Me len emena Çakici yar fidan boylum

Ah palikari stin kardia (2)

Kathe mia mu tufekia ine ke palikaria (2)

Me len emena Çakici yar fidan boylum

Leondari stin kardia

Ege’nin meşhur zeybeğini burada Roza Eskenazi’nin İstanbul’da yapılmış bir kayıtta dinliyoruz. Parçada Roza’ya merhum Şükrü Tunar klarneti ile etmiş.

KALOGRİA (RAHİBE)

Evangelos Papazoğlu

Rita Abaci (vokal)

Athina, 1936

Varethika ton kosmo pia kalogria tha yino

Ke epano se psilo vuna (manula mu) monahi mu tha mino

Sta mavra to kormaki mu ya panda tha to diso

İfloga pi’ho stin kardia, psefti/ e, re dunya isos ke tin esviso

-                                Ayde o la la !

          Kalogria the na yino tha (na) bos e monastiri

          Ke tha’rnito ya panda pia psefti/kahpe dunya porta ke parathiri

-                                Ya su Rita!

Tha pao na vro igumeni na miazi ke’mena

Na klego ego ya ekinine ke ekini ya ta mena

İki gitar ve bir bağlama eşliğinde İzmirli şarkıcı Rita Abacı’nın müthiş yorumuyla birleşen parça; dünyanın adaletsizliğinden bıkmış bir kadının isyan edercesine dünyevi işlerden uzaklaşmak ve rahibe olmak isteyişini anlatan klasik bir rembetika parçası.

FRANGOSİRİANİ (SİROS ADALI KATOLİK KIZ)

Markos Vamvarakis (vokal-buzuki)

Kostas Skarvelis (gitar)

Atina, 1935

Mia fundosi, mia floga eho mesa sti kardia

(Les) ke magia mu’his kani Frangosiriani glikia

-                                Ya su Marko mu dervisi!

   

    Tha’rtho na se andamoso pali stin akroyalia

    Tha ithela na me hortasis olo hadia ke filia

    Tha se par ona yiriso Finika, Parakopi

    Galisa ke De la Gratsia ke as mu’rthi singopi

    Sto Pateli, sto Nihori fina stin Alithini

    Ke sto Piskopio romantza glikia mu Frangosiriani

-                                Ya su vraho!

Rembetiko’nun klasik diyebileceğimiz (1930-40) Pire ekolünün en önemli temsilcisi Markos Vamvakaris’in çalıp söylediği bu parça Yunan müziğinin en sevilen ‘hasapikos*’udur.

Besteci, parçada Siroslu güzel bir kıza ve adasına duyduğu hasreti dile getirmektedir.

*11. Yy.dan itibaren Bizans İmparatorluğu’nda kasap esnaflarının bir araya geldiklerinde oynadığı 2/4’lük kol dansıdır. Mübadele ile Anadolu’dan göçen Rumların bu dansın yayılmasındaki payları büyüktür. Mihalis Kakoyanis’in Zorba filmi (1964) ile birlikte Yunanistan yurtdışında ülkeyi tanıtmak amacıyla bu dansı ‘sirtaki’ ismiyle lanse etmiştir. ‘Sirtaki’ ‘hasapikos’ dansının modernize edilmiş şeklidir. Hasapikosun içsel, ağır ve oturaklı havası yerine daha hareketli, hafif ve az figürlü bir dans olarak sirtaki, özellikle 60-70’li yılların Yunan filmlerinde çok kullanılmıştır.

TA HANUMAKYA (HANIMLAR)

Kostas Karipis – Sotiris Gavalas

Zeybek

Rita Abaci (vokal), Dimitris Semsis (keman),

Kostas Karipis (gitar)

Atina kaydı, 1930

Stis thalasas stin ammudia ihes to tekedaki

Ki’ erhomuna kathe proi ki espaga dalgadaki

Dio hanumakia emorfa, masturia, ta kaimena

Ena proi ta trakara stin ammo kathismena

Plisiase dervisi mu, ke kathise konda mas

Ke aku tragudia tu sevda vgalmena ap’ti kardia mas

Par’to baglamadaki su ligo na mas gustaris

Anap sto tsigarliki su mazi mas na fumaris.

Na zisun ta hanumakya!

         

         

          Yemisate mu argile na pio na masturiaso

          Ki’epita, hanumakia mu, to baglama ta piaso

          Tha su patisum’ argile me tumbeki spahani

          Stu Barba Yani ton teke mes sto Pasalimani

Dönemin haşhaş tekkelerinin atmosferini anlatan tipik bir rembetiko şarkısı.             Keman ve gitar ikilisinde Semsis ve Karipis sade bir yorumla ‘mangesleri’ zeybeğe davet ediyor. Parçada Pire/Paşalimanı’nda bulunan bir nargile tekkesine uğrayan bir ‘dervişin’ orada bulunan iki hanımın daveti üzerine onlara bağlama çalıp nargile içmesi resmediliyor.

1. DERVİSİS KE RİTA (DERVİŞ VE RİTA)

İakovos Mondanaris

Zeybek*

Rita Abaci (vokal) – Dimitris Atraidis (vokal)

Dimitris Semsis (keman), Kostas Karipis (gitar) ve ud

Atina, 1934

Dimitris:              Ya tin aponia su Rita dervisaki tha yino

                              To nefesi tha fumaro ton kaimo mu na ksehno

Rita:                     Vre, berbandi ke çahpini, zula mu tin kopanas

                              San trakaris kamia alli, idia tis tin amolas

Dimitris:              Orko sto lula su kano, alinle den agapo

                              Rita mu den su to ipa, thelis na sto ksanapo

Rita:                     Vre, dervisi me tumbaris ke diki su tha yino

                              Me tus orkus pu mu kanis arhino na se pono

-                             Ya su Atraidi mu, Dervisi!

Dimitris:              Kukla mu tha se fonazo teri mu san tha yinis

                              Tha pono th’anastenazo, Rita mu, otan ponis

Rita:                     Me kataferes dervisi na me kanis teri su

                              To lula na su fondono na pernas to derti su

-                             Na haro sto stomaki su, Ritaki mu!

İzmir ekolünün iki büyük sesi, bu muhteşem düette bir araya gelmişler. Parçanın bestecisi İ. Mondanaris, dönemin rembetiko üstatlarına senelerce gitarı ile eşlik etmiştir. Düette bir ‘derviş’in (külhanbeyi) bir kadınla flört edişi diyalog şeklinde resmedilmiş. Kadın başta erkeğin tatlı sözlerine kanmak istemese de sonunda ikna olacaktır.

*Bir kişi tarafından doğaçlama olarak oynanan, adını Ege zeybeklerinden alan, 9/4’lük veya 9/8’lik halk dansı.