İme prezakias

apo to vradi os to proi
me preza steko sti zoi
kai olo ton kosmo katakto
tin aspri skoni san roufo
olos o kosmos einai thima mou
san ekho preza kai roufao
ki oi polistmanoi otan tha me doun
melani amolao

san mastourotheis, ginesai efthis
vasilias diktatoras theos kai kosmokratoras
preza otan pieis, vre tha efrantheis
ki ola pia ston kosmo rodina the na ta deis

diki mou einai i ellas
pou stin katandia tis gelas
tis leipei to na tis podari
vre kai ta paiksame sto zari
ego tha eimai vre diktatoras
ki o kosmos stakhti an tha ginei
o enas tha m anavei to loula
ki o allos tha ton svinei

san mastourotheis, ginetai efthis
vasilias diktatoras theos kai kosmokratoras
preza otan pieis, vre tha efrantheis
ki ola pia sto kosmo rodina the na ta deis

Yati Thelis Na M'afisis

Yati thes na me afisis
kai na figis makira mu

ah me farmaki tin kardia mou

den boro na se lisimoniso
den boro na se arnitho

kai an se haso tha hatho

den boro makira sou
ah tha me fagi o kaimos mu

thelo na ime konda su
mera nihta sto plevro su

beni neden terk etmek istiyorsun
ve benden kaçıyorsun

kalbimde zehir
seni unutamıyorum
pişman değilim
seni kaybedersem kendimi kaybederim
senden uzakta kalamam
acı içinde kalırım
sadece sana yakın olmak istiyorum
gece gündüz senin yanında

MİN ORKİZESE VRE PSEFTRA (YEMİN ETME YALANCI KADIN)

Dimitris Semsis – Y. Petropuleas

Roza Eskenazi (vokal, zil), Dimitris Semsis (keman), Agapios Tombulis  (ud)

Haralambos Savaidis (kanun)

Atina, 1936

-                                Ya su Tombuli mu!

Min orkizese vre pseftra ke min erhese ke kles (2)

Aaaa aaa aa tetius orkus ke se allon s’akusa prohthes na les (2)

Ke ta matia su akoma san mu rihnun mia matia (2)

Aaaa aaa aaa fenondde apo to hroma pos yemata ine pseftria (2)

-                                Oh opa opa!

-                                Na mu zisis mana mu oh oh oh!

-                                Vay vay vay!

-                                Ya su Salonikie mu!

-                                Yallah yallah yallah…!

Dönemin en önemli sazendelerinden oluşan keman, kanun, ud ve zil eşliğinde yapılmış bu taş plak kaydı, Roza’nın muhteşem yorumu ile İzmir ekolünden önemli bir örnek teşkil etmektedir.

ÇAKICİS (ÇAKICI)

Zeybek

Roza Eskenazi (vokal)

İstanbul, 1954

Mes tis Smirnis ta vuna ke sta kria ta nera (2)

Me len emena Çakici yar fidan boylum

Ah palikari stin kardia (2)

Kathe mia mu tufekia ine ke palikaria (2)

Me len emena Çakici yar fidan boylum

Leondari stin kardia

Ege’nin meşhur zeybeğini burada Roza Eskenazi’nin İstanbul’da yapılmış bir kayıtta dinliyoruz. Parçada Roza’ya merhum Şükrü Tunar klarneti ile etmiş.

TO KANARİNİ (Kanarya)

Çiftetelli

Roza Eskenazi (vokal)

Dimitris Semsis (keman), Harambalos Savaidis (kanun)

Agapios Tombulis (ud), keman tarafından yapılan kuş sesleriyle birlikte

Atina, 1934

-                    Ya su Tombulaki mu, ya su pedi mu!

Kanarini mu gliko, esi mu pires to mialo

To proi pu me ksipnas otan gliko kelaidas

Ela konda mu stin kamara mu,

Ah! Ena vradi stin angalia mu.

Vre ziliariko puli esi tha me pethanis

Me ti glika su ti lalia sklavo su the na me kanis

Ela konda mu stin kamara mu,

Ah! Ena vradi stin angalia mu.

-                    Na zisis Roza mu!

Ton: B

Rumca, Türkçe ve Ladino versiyonu bulunan bu şarkı R. Eskenazi ve D. Semsis adına kayıtlı olup kanun, ud ve keman eşliğinde yorumlanmıştır. Üç farklı dildeki versiyonlarında sözleri yaklaşık olarak aynıdır:

“Ey sevgili bülbülüm sen aklımı aldın

Güzel sesinle beni esir aldın…”

ARAPİ GAZEL UŞŞAK

Amane

Roza Eskenazi (vokal), Lambros Leondaridis (kemençe)

Agapios Tombulis (ud)

Atina, 1934

-                                Ya su Lambro mu me ti lira su! Ya su pedi mu!

Aman aman aman medet ey aman aman

İ tihi mu me dikase aman ahh me dikase

Na zo vasanizmena aman aman medet et

-                                Ah Rozika mu me’fages!

-                                Yasu Tombuli mu!

Aman aman naz o vasanizmena

Medet aman yar ey aman

-                                Off!

Aaahh potes mu den me yelase

Aman den yelase ta hili mu ke’mena

Medet ey aman aman

Roza’nın muhteşem sesinden gurbet acılarını anlatan, kemençe ve ud eşliğinde unutulmaz bir gazel.

“Şansım beni acıyla cezalandırdı

 Dudaklarım gülmeyi unuttu…”

HARİKLAKİ

Panayotis Tundas

Çiftetelli

Roza Eskenazi (vokal, zil)

Atina, 1932

Hthes to vradi Hariklaki ihes vali t’organaki

Ke glenduses m’ena alani kato sto Pasalimani

Filakia nazakia ah vre Hariklaki

Pos me yelases ayde ya su mu tin eskases

Mes’ti bira otan bikes ah manula mu ti glikes

Me ponografo ke plakes dalgadaki me tus manges

Zilevo ke klego ah vre Hariklaki

Pos me yelases ayde ya su mu tin eskases

To proi ya ti Glifada kukla m’aftokinitada

Kolimpas san papia hina ket o strivis stin Athina

Zilevo ke klego ah vre Hariklali

Pos me yelases ayde ya su mu tin eskases

Parçanın güftesi ve bestesi Yunan kayıtlarına P. Tundas adına kayıtlıdır. Türkiye’de “Darıldın mı cicim bana” adıyla anonim olarak bilinmektedir. Farklı toplumların bir arada yaşadıkları bir dönemde kayda alınan parça, sevilen ve benimsenen ezgilerin –sınır tanımadan- nasıl dilden dile geçtiğinin tipik bir örneğidir. Parçada; Hariklia adında bir güzelin erkeklerle farklı mekanlarda flört ederek onları kandırması anlatılıyor.

GAZEL NİHAVENT

“Evga psihi ap’to kormi” (Ruhum vücudumu terk et)

Amane

Roza Eskenazi (vokal), Dimitris Curos (klarnet), Popüler Orkestra ile

Atina, 1936

Aa…man, yar ey, ey, ey!

Evga psihi ap’to kormi, aman, a…man, aa…h, ap’to kormi!

Ke mi me vasanizis, yar ey, a…ah, a…man, aman!

-                                Ah, ya su Mitso, politi!

Aman, aman ke mi me vasanizis, medet, yar, yar ey!

-                                Oh, ya su Roza mu!

Ama…n, ola ya se hathikane, a…man, hathikane,

Tipota min elpizis, yar yar ey!

Evga psihi ap’to kormi ke mi me vasanizis,

Ola yas e hathikane, tipota min elpizis.

Rembetiko müziğinin en önemli kadın icracılarından olan Roza Eskenazi’den eşsiz bir gazel. Özel teknik ve icra kabiliyeti gerektiren gazel ve amane geleneği yine mübadele ile Yunanistan’a göçen sazende ve hanendeler tarafından yaşatılmış, onlarla birlikte yok olmuştur.

“Ruhum yeter artık, vücudumu terk et, bana eziyet çektirme.

Her şeyimi senin için kaybettim, artık hiçbir şey için umut etme…”

Horepse Mou Tsiftetelli

Αμάν αμάν γιαλέ λέλι
χόρεψέ μου τσιφτετέλι

αμάν αμάν γιαλέ λέλι
η καρδιά μου εσένα θέλει.

έλα πια μην αργείς
κούκλα μου να με χαρείς,

κούκλα μου να με χαρείς
έλα πια και μην αργείς.

τσιφτετέλι σα χορεύεις
με τρελαίνεις, με μαγεύεις.

με τρελαίνεις, με μαγεύεις.

σα σε βλέπω να χορεύεις

Döktürme döktürme

Al yanaktan öptürme

Aman da yallah kuzum da yallah

Seviyorum billah